Moduł III

PROJEKT UTW: „Uczyć – Tworzyć – Wspierać”.
MODUŁ III. Upowszechnianie nauki, badań naukowych, działania międzygeneracyjne.

Moduł III zakładał uczestnictwo seniorów w wybranych zajęciach oferty dydaktycznej proponowanej przez Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Celem tego modułu było umożliwienie słuchaczom
dolnośląskich Uniwersytetów Trzeciego Wieku udziału w zajęciach stwarzających okazję do poszerzania wiedzy oraz nawiązania współpracy pomiędzy seniorami, nauczycielami akademickimi oraz studentami Uniwersytetu Wrocławskiego.
Project managerki modułu III: dr Aleksandra Marcinkiewicz – Wilk i dr Monika Humeniuk.
Przygotowania do realizacji III Modułu Projektu UTW: „Uczyć – Tworzyć – Wspierać” obejmowały rozmowy z wykładowcami Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego w celu wybrania najciekawszych wykładów lub innego rodzaju zajęć, w których będą mogli wziąć udział seniorzy oraz ustalenia miejsca, terminu i składu Grup seniorów uczestniczących w spotkaniach. Każdej Grupie składającej się ze Słuchaczy dwóch uniwersytetów towarzyszyli superwizorzy z UTW w UWr.
I GRUPA -( 20 listopada 2017) – Słuchacze UTW w Strzelinie i UTW w Oławie.
Superwizorzy: Halina Cebula i Andrzej Wołoszyn, Grażyna Kubik, Teresa Dźwigałowska
Zajęcia :
Metodologia badań społecznych – prowadząca: dr Martyna Pryszmont – Ciesielska
Psychologia kliniczna i społecznego niedostosowania – mgr Anna Cieślik
Historia muzyki XVII i XVII-wieku –prof. Remigiusz Pośpiech
Wstęp do muzykologii –prof. Remigiusz Pośpiech

II GRUPA- (21 listopada 2017)- Słuchacze z Transgranicznego UTW w Zgorzelcu i Międzykulturowej Akademii Trzeciego Wieku – Wrocław.
Superwizorzy- Halina Cebula, Andrzej Wołoszyn, Wanda Paszke, Maja Kucharska
Zajęcia:
Metodyka pracy opiekuńczo – wychowawczej – dr Małgorzata Prokosz
Forum Pedagogów- udział w konferencji- dr Jacek Gulanowski
Wstęp do archeologii – dr hab. Tadeusz Płonka
Historia starożytna- dr hab. Małgorzata Pawlak

III GRUPA -(22listopada 2017) Słuchacze- UTW w Gryfowie Śl. i UTW w UWr.
Superwizorzy – Halina Cebula , Bronia Strzelecka, Maria Marchwicka, Mieczysław Dąbrowski.

Zajęcia: Pedagogika ogólna- dr Monika Humeniuk
Psychologiczne i ekonomiczne podstawy przedsiębiorczości- B. Błoch
Muzealnictwo i ochrona zabytków – dr B. Kufel – Diakowska
Dokumentacja w archeologii – dr Aleksander Pankiewicz

IV GRUPA -(23 listopada 2017) – UTW w Legnicy i UTW w Głuszycy
Superwizorzy: Krystyna Błońska, Beata Chłap, Renata Babac – Stencel
Jerzy Sosnowski.
Zajęcia:
Pedagogika ogólna – dr Iwona Paszenda
Wybrane podstawy gerontologii – dr Magdalena Wnuk- Olenicz.
Chopin znany i nieznany – prof. dr hab. Maciej Głąb.
Kultury muzyczne świata – prof. Bożena Muszkalska.

Warto podkreślić, że formuła Modułu III umożliwia dialog międzypokoleniowy.
Uczestnictwo seniorów na wykładach, w których zazwyczaj biorą udział studenci (młodzi dorośli), pozwala na wzajemne poznanie się generacji, a w konsekwencji – na zmianę stereotypów dotyczących zarówno postrzegania osób starszych, jak i młodzieży.
Superwizorzy z UTW w UWr byli opiekunami Słuchaczy przybyłych na zajęcia w Uniwersytecie Wrocławskim.
Witali serdecznie Gości, zapoznawali z planem zajęć, odpowiadali na pytania dotyczące informacji na tablicy ogłoszeń, harmonogramów zajęć, rodzajów zajęć w UTW UWr, uczestniczyli w zajęciach. Rozwiązywali trudności organizacyjne wynikające ze zdarzeń na trasie dojazdu do Wrocławia. Żegnali Gości.
Superwizorzy byli przewodnikami w obiektach UWr, ale także przewodnikami po Wrocławiu dla słuchaczy UTW w Gryfowie Śl.
Superwizorzy byli obserwatorami zajęć edukacyjnych, pisali notatki, prezentowali uwagi i rekomendacje dotyczące potrzeb edukacyjnych uniwersytetów partnerskich.
Z obserwacji superwizorów wynika , że „wykłady zostały uznane za interesujące i ciekawie wygłaszane. Dużą wartością dla niektórych osób było przypomnienie sobie atmosfery sali wykładowej, a przebywanie w otoczeniu studentów wywołało refleksję dotyczącą porównania tego, co było z tym, co teraz. Wszystkie osoby wyrażały chęć ponownego uczestniczenia w podobnych wykładach uniwersyteckich” (Wanda Paszke).

Wykład dr Małgorzaty Prokosz „Formy opieki pedagogicznej we współczesnym systemie edukacyjnym”, „…to była bomba oratorska. Prowadząca w sposób niezwykle barwny przedstawiła słuchaczom wszelkie formy opieki nad dzieckiem w Polsce. Od przedszkola do dorosłości – rodzina i instytucje. Słuchacze po wykładzie dzielili się swoimi uwagami. Dotyczyły nie tylko mistrzowskiego przekazu treści, ale też tym , że nabyta wiedza pozwoli im na inne spojrzenie problemu dziecka w środowisku” ( Halina Cebula).
Wykład „ Kreowanie wizerunku przedsiębiorcy” wygłoszony przez dr B. Błoch dotyczył również nas seniorów. Usłyszeliśmy jak budować autorytet, być zaangażowanym i konsekwentnym. Jak stosować regułę wzajemności, regułę lubienia i sympatii ( mamy obowiązek szanować, chociaż nie musimy wszystkich lubić) (Bronia Strzelecka).

Jedna z Grup wysłuchała wykładu prof. Bogusława Śliwerskiego „Ogrody współczesnej myśli pedagogicznej” uczestnicząc w XXX Ogólnopolskim Forum Pedagogów. Wykład barwny i skupiający uwagę słuchaczy, zbudowany na kanwie kolorowego i zmieniającego się ogrodu (prezentacja). Wykład był o przestrzeni sprzyjającej, bądź nie, rozwojowi myśli pedagogicznej (Halina Cebula). Było to nowe doświadczenie. Słuchacze – seniorzy byli także świadkami uroczystego wręczenia medalu prof. Alicji Kargul za całokształt pracy naukowej w zakresie pedagogiki.
Były także wykłady z archeologii i historii starożytnej na temat kultury mykeńskiej. „Mnie a może jeszcze kogoś ten wykład skłonił do poczytania o tej kulturze i ponownego przeczytania Iliady I Odysei, nie mówiąc o odkryciach właśnie archeologicznych”.(Wanda Paszke).
Wykład z muzykologii - „Historia muzyki XVII i XVIII wieku” wygłosił prof. dr hab. nauk humanistycznych, muzykolog Remigiusz Pośpiech. „Wykład był bardzo interesujący. Muzyka XVII i XVIII to muzyka barokowa, szczególną rolę w tym czasie odegrały Włochy. Kolebką muzyki w tym okresie jest Wenecja, Neapol. Stąd pochodzą wielcy muzycy”.( Teresa Dźwigałowska i Grażyna Kubik).

Słuchacze UTW uczestniczyli także w warsztatach dla studentów pedagogiki .
Pani dr Iwona Paszenda poprowadziła zajęcia na temat: „Wartości aksjologiczne wyznawane przez pokolenia dziadków, rodziców i rówieśników”. Praca odbywała się w 6 grupach mieszanych (studenci i seniorzy).
„Przy omawianiu wyników pracy, okazało się, że mimo wielu tożsamych wartości podawanych przez młodzież i seniorów (takich jak szczerość, zaufanie, miłość czy przyjaźń) były też znamienne różnice. Tylko seniorzy wymieniali takie wartości, jak patriotyzm, zaangażowanie społeczne czy posłuszeństwo, podczas gdy u młodych pojawiała się akceptacja w grupie i wygląd (lajkowanie, hejtowanie w sieci…).
Wyniki ćwiczeń były świetną bazą do dyskusji, która niestety, zaledwie się rozpoczęła...z braku czasu”. (Krystyna Błońska)
Zajęcia z Panią dr Magdaleną Wnuk – Olenicz to ćwiczenia w grupach (studenci – seniorzy), polegały na indywidualnym stworzeniu tzw. „osi czasu”, zaznaczeniu na niej ważnych momentów w życiu i skojarzeniu ich z utworem muzycznym.
„Następnie, każdy członek grupy dzielił się z pozostałymi swoją „opowieścią”. Zarówno młodzi, jak i seniorzy byli bardzo otwarci, czasem dowcipni, nikt nie traktował zadania zdawkowo, a wręcz przeciwnie, niektóre wątki były bardzo osobiste i poruszające. Myślę, że to właśnie dzięki tej szczerości powstała tak serdeczna, przyjacielska atmosfera” ( Krystyna Błońska).

Słuchacze partnerskich uniwersytetów trzeciego wieku pierwszy raz uczestniczyli w zajęciach realizowanych w Uniwersytecie Wrocławskim. Było to nowe doświadczenie dla słuchaczy UTW, studentów studiów dziennych ale także dla pracowników naukowo- dydaktycznych UWr. W trakcie dyskusji po zajęciach wykładowcy mówili, że te spotkania były dla nich ciekawe ale wymagały dostosowania do zróżnicowanej grupy uczestników. Obserwując zainteresowanie słuchaczy UTW byliby skłonni powtórzyć takie doświadczenia. Należy podkreślić bardzo trafny dobór, przez Project managerki, wykładowców prowadzących zajęcia.
Kilka myśli, refleksji, uwag z notatek Superwizorów:
- Wykładowca przedstawił nas trochę zdziwionym i trochę rozbawionym naszą obecnością studentom.
- Studenci przyjęli nas bardzo sympatycznie.
- Miło było usiąść między młodymi ludźmi i wspólnie z nimi wysłuchać a też aktywnie uczestniczyć w bardzo ciekawym wykładzie.
- Zainteresowanie studentów jak i słuchaczy UTW było ogromne. Wywiązała się szeroka dyskusja. Głos zabierali zarówno studenci jak i słuchacze. Uwagi i przemyślenia wzajemnie się uzupełniały. Czuliśmy się wszyscy równi. Studenci z uwagą słuchali naszych wypowiedzi.
- Studenci stwierdzili, że obecność seniorów nie przeszkadzała, stwarzała inną atmosferę wśród słuchaczy, co z zainteresowaniem obserwowali.
- Panu Profesorowi nie przeszkadzały pytania i uwagi słuchaczek UTW, mimo że często „wytrącany” był z głównego nurtu wykładu. Jednak chętnie odpowiadał na pytania i wdawał się w dyskusję z co bardziej dociekliwymi „studentkami”.
- Krótkie przywitanie i idziemy na wykłady do Uniwersytetu Wrocławskiego, jak za dawnych lat, a dla niektórych po raz pierwszy w życiu. Nastąpiła cisza, nikt nie rozmawia, idziemy w skupieniu, każdy przeżywa, jak ten czas szybko upływa ,ile wspomnień…….
Pierwszym pytaniem(w dyskusji) było, czy możemy częściej przychodzić na tak ciekawe wykłady.

WNIOSK
Opisane zajęcia z III modułu uważam za jedne z najcenniejszych w programie UTW: Uczyć -Tworzyć- Wspierać. (Krystyna Błońska).

Podsumowując doświadczenia III modułu nasuwa się wniosek, że zdecydowanie warto kontynuować ten typ działań edukacyjnych a tym samym aktywny udział seniorów w różnych formach regularnych zajęć prowadzonych
w uczelniach wyższych dla studentów.
Tym samym warto:
- zapewnić słuchaczom uniwersytetów trzeciego wieku udział w zajęciach edukacyjnych uczelni wyższych
- po uzgodnieniu zakresu i formy uczestnictwa.
- upowszechniać (rozwijać) spotkania międzypokoleniowe poprzez wspólne uczestnictwo w zajęciach edukacyjnych oraz realizację działań na rzecz środowiska senioralnego.

Zapisała – Stanisława Warmuz.